foto: Timolina/shutterstock.com

Wobec ciągle wzrastającej liczby pacjentów cierpiących na choroby cywilizacyjne, specjaliści często przypominają o tym, że za ich rozwój odpowiada w dużej mierze niezdrowy tryb życia. Lwią jego część stanowi niewłaściwa dieta bogata w cholesterol. Na tym tle wśród naukowców, lekarzy i pacjentów od lat toczy się dyskusja dotycząca zdrowotnych następstw spożywania jajek. Zgodnie z powszechną wiedzą, produkty te cechuje wysoka zawartość cholesterolu, jednak coraz częściej powtarzane są opinie, że lipidy obecne w jajkach nie stanowią zagrożenia dla organizmu.

Jajko na zdrowie

Jaja posiadają wiele cennych właściwości odżywczych, nie wspominając o niezrównanych walorach smakowych. Stanowią źródło witamin A, E, D, K, B2 i B12, a także składników mineralnych – fosforu, potasu, sodu, wapnia, żelaza, magnezu, miedzi, cynku i selenu. W żółtkach znajduje się również beta-karoten oraz luteina, pełniąca funkcję ochronną dla oczu przed szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB. Związek ten utrzymuje sprawność zmysłu wzroku i przeciwdziała zwyrodnieniu plamki żółtej.

Ponadto jajka dostarczają pełnowartościowego i łatwo przyswajalnego białka. Jest ono uznawane za tzw. białko wzorcowe dysponujące pełną gamą aminokwasów, w tym również tych, których organizm człowieka nie potrafi wytwarzać samodzielnie.

Dlatego dietetycy zalecają, by spożywać jaja regularnie, ale w umiarkowanych ilościach ze względu na zawartość cholesterolu. Czy faktycznie może on nam zaszkodzić?

Korzystny cholesterol?

Aktualnie tak zwane frakcje lipidowe – przez lata traktowane jako związki, których należy unikać za wszelką cenę – są coraz częściej doceniane ze względu na ważne funkcje pełnione w organizmie. O ich dobroczynnych oraz niekorzystnych właściwościach, a także o naturalnym zapotrzebowaniu człowieka na zdrowy tłuszcz, można poczytać w artykule: https://aptekarski.pl/aktualnosci/dobroczynne-lipoproteiny-wlasciwosci-cholesterolu-a-publikacja-dr-shetreat-klein/.

Jeśli chodzi o jajko, warto zwrócić uwagę na rozkład tłuszczów w tym konkretnym produkcie. W 5 g tłuszczu pochodzących z pojedynczej sztuki, niekorzystne kwasy tłuszczowe nasycone stanowią zwykle jedynie 0,1 g. O wiele większą część wypełniają zdrowe nienasycone kwasy tłuszczowe takie, jak kwasy omega-3 oraz omega-6.

Ostatnio można spotkać się też ze stwierdzeniami, że cholesterol obecny w jajach nie wpływa w zbyt dużym stopniu na stężenie lipidów w osoczu krwi. Za to lipoproteiny pochodzące z żółtek mogą odgrywać ważną rolę w utrzymaniu ich prawidłowego poziomu oraz w regulacji czynności wątroby.

Umiar wskazany

W świetle powyższych informacji można uznać, że ograniczanie konsumpcji jajek powinno obowiązywać głównie osoby, które mają już we krwi zbyt wysoki poziom cholesterolu. Zalecenie to pozostaje aktualne także w przypadku wszystkich pacjentów z różnymi zaburzeniami gospodarki lipidowej oraz zagrożonych rozwojem miażdżycy.

Należy jednak pamiętać, że za zbyt wysoki poziom lipidów odpowiadają raczej inne elementy niezdrowego stylu życia, jak na przykład dieta bogata w tłuszcze zwierzęce, wysoko przetworzone węglowodany, słodycze i pełnotłuste produkty mleczne, a także palenie papierosów, picie alkoholu, brak aktywności ruchowej i nadwaga. Duże znaczenie mają również uwarunkowania indywidualne, genetyczne oraz wiek i współwystępowanie innych schorzeń. Osoby o bardzo różnych poziomach cholesterolu mogą więc zjadać tyle samo jajek i odwrotnie – ta sama ilość spożywanych jajek może wywołać zupełnie odmienne reakcje w różnych organizmach.

Przyjmuje się, że osoby zdrowe mogą zjadać od czterech do pięciu jaj, a osoby o podwyższonym poziomie cholesterolu – od jednego do dwóch jaj w tygodniu. Trzeba przy tym pamiętać, że w liczby te obejmują również ilość sztuk wykorzystanych do przygotowania różnych produktów, np. ciast lub makaronów.