foto: Henrik Larsson/shutterstock.com

Zaskakującego odkrycia dokonał niedawno zespół naukowy z Lublina. Dotyczy ono możliwości leczenia raka szyjki macicy przy pomocy znanego i powszechnie występującego na drzewach grzyba Cerrena unicolor.

Grzyb popularny w przemyśle

Cerrena unicolor żyje w naszej strefie klimatycznej, a jego niewielkie beżowo – szare owocniki porastają korę niektórych drzew. Do tej pory znano jedynie wartość grzyba dla przemysłu, bowiem jeden z jego enzymów dobrze sprawdza się w biodegradacji. Ponadto organizm był wykorzystywany do wybielania tkanin, wzbogacał farby do włosów i uczestniczył w syntezie barwników. Stosowano go również w biotechnologii. Teraz okazuje się, że posiada też właściwości antywirusowe oraz antynowotworowe.

Ponadto jest łatwy do namnażania w laboratorium, a jego enzymy zachowują skuteczność w zróżnicowanych warunkach. Dzięki temu można myśleć o coraz szerszych zastosowaniach.

Enzym zabójczy dla nowotworów i wirusów

Jak tłumaczy dr hab. Magdalena Jaszek z Wydziału Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, enzymy organizmu skutecznie rozkładają bardzo różne związki toksyczne, oczyszczając przy tym środowisko.

Tym razem chodzi przede wszystkim o jeden wyizolowany enzym – lakazę. Zespół badawczy zweryfikował jego działanie na różne linie komórkowe. Jak się okazało, wyjątkowo obiecujące wyniki przyniosła próba oddziaływania na linie nowotworowe raka szyjki macicy człowieka. Dr Anna Matuszewska z UMCS podkreśla, że pozytywne rezultaty dotyczą zarówno wpływu na pierwotne komórki rakowe, jak i na komórki pochodzące z przerzutu do jelita cienkiego. Mimo toksycznego działania na struktury nowotworu, enzym nie zagrażał prawidłowym komórkom. Wyniki badania zostały już opublikowane oraz otoczone ochroną patentową.

W tym samym badaniu udało się wykazać również właściwości antywirusowe lakazy. Dr Matuszewska wyjaśnia, że takie działanie jest zgodne z antynowotworowym, ponieważ rak szyjki macicy jest wywoływany właśnie przez wirusa. Fakt ten skłonił naukowców do podjęcia dalszych weryfikacji.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że grzyb okaże się skuteczną bronią także przeciwko innym odmianom nowotworów. Uczone z Lublina uzyskały już pierwsze pozytywne wyniki podczas prób na liniach komórek rakowych krwi oraz czerniaka. Te rezultaty wymagają jednak na razie dalszych potwierdzeń.

Konieczne dalsze badania

Przy całym entuzjazmie i uznaniu dla pracy lubelskiego zespołu, warto zachować jednak zdrowy sceptycyzm. Zgodnie z informacjami udzielanymi przez dr Magdalenę Mizerską-Kowalską, aktualnie trudno określić jak skuteczna będzie lakaza w terapiach antynowotworowych. Badania in vitro nie są wystarczające do oceny działania substancji w lecznictwie. Oznaczają jedynie, że jej właściwości przedstawiają ogromny potencjał, którym warto zajmować się dalej w jak najbliższej przyszłości. Dlatego wkrótce przyjdzie kolej na badania na zwierzętach, a później – w razie uzyskania dalszych dobrych wyników – odbędą się testy z udziałem ludzi.

Wymaga to niestety znacznych nakładów pracy i ogromnych środków finansowych. Czas w jakim uda się otrzymać brakujące odpowiedzi zależy przede wszystkim od wysokości zebranych funduszy. Oby zatem udało się pozyskać kwoty wystarczające na pełną realizację celów badawczych.