Foto: eldar nurkovic/shutterstock.com

W ciągu ostatnich lat w Polsce rozwinęły skrzydła firmy, które konsekwentnie dążą do opracowania całkowicie innowacyjnych produktów leczniczych. Znaczna część tych przedsięwzięć aktualnie znajduje się w fazie badawczej określanej jako przedkliniczna. Eksperymentalne preparaty nie były więc jeszcze testowane na ludziach – część z nich poddano już próbom na zwierzętach laboratoryjnych.

Badania prowadzone przez firmę Celon Pharma

To dynamicznie rozwijające się przedsiębiorstwo biotechnologiczne pracuje aktualnie nad dziewięcioma projektami w czterech grupach terapeutycznych. Chodzi tu o neurologię, onkologię, choroby metaboliczne oraz choroby zapalne. Już w roku 2017 trzy związki mają wejść z pierwszą fazę badań klinicznych. Natomiast w kolejnym roku podobny etap mają osiągnąć następne dwa, względnie trzy testowane preparaty. Oznacza to, że pierwsze wyniki drugiej fazy badań klinicznych dla dwóch – trzech lekarstw będą znane na początku 2019 r. Kilkanaście miesięcy później będzie można spodziewać się rezultatów dla następnych substancji. Dopiero wtedy firma zajmie się komercjalizacją niektórych projektów. Jak informuje prezes Celon Pharmy Maciej Wieczorek, ich wartość powinna oscylować na poziomie kilkuset milionów euro.

W wypowiedziach dla mediów prezes firmy dodaje również, że rozwijane aktualnie projekty mają solidne podstawy naukowe i wszelkie dotychczasowe dane świadczą o dużych szansach na ich powodzenie. Wynika to w dużej mierze z prostego faktu, że przedsiębiorstwo nie może inwestować tak wysokich kwot w działalność nieopłacalną. Należy liczyć się z tym, że opracowanie i wprowadzenie swojego preparatu na rynek pochłania sumy sięgające kilkudziesięciu milionów dolarów. Zatem kierunki badań wybierane są niezwykle starannie po dokładnym przeanalizowaniu możliwości sukcesu.

Jeśli trwające w tej chwili prace zakończą się sukcesem, ich owocem będą pierwsze w pełni innowacyjne leki opracowane przez polską firmę, która na warszawskiej giełdzie wyceniana jest na około 1,6 mld złotych. Jak dotąd głównym źródłem jej zysków jest przede wszystkim wytwarzanie leków generycznych. Jednak to właśnie produkcja generyków dostarcza środków finansowych na prowadzenie kosztownych badań w poszukiwaniu nowych rozwiązań farmakologicznych.

Osiągnięcia firmy Selvita

Znaczny sukces odniosła ostatnio również krakowska firma biotechnologiczna Selvita, która po dziewięciu latach badań opracowała innowacyjną cząsteczkę nazwaną SEL24. Związek ten może okazać się skutecznym preparatem w leczeniu ostrej białaczki szpikowej. Aktualnie znajduje się w pierwszej fazie badań klinicznych z udziałem ludzi. To pierwszy wynaleziony w Polsce preparat, który jest badany w Stanach Zjednoczonych. Szczegóły dotyczące testów oraz innowacyjnej substancji znajdują się w artykule na TEJ stronie.

Podobnie jak Celon Pharma również Selvita musiała przez długi czas finansować rozwijanie nowych leków z zysków pochodzących z innego rodzaju przedsięwzięć. Od momentu założenia w 2007 r. firma prowadzi ofertę usługową dla różnych ośrodków badawczych. Obecnie jednak podpisała kontrakt z firmą Berlin-Chemie, należącą do włoskiej grupy Menarini. Umowa dotyczy sprzedaży praw do dalszych badań, rozwoju, produkcji oraz komercjalizacji cząsteczki SEL24, za co Selvita otrzymała ponad 20 milionów złotych. Firma zdecydowała się na gwarantowany zysk nie czekając na ostateczne rezultaty trwających właśnie badań klinicznych. Należy bowiem brać pod uwagę prawdopodobieństwo wejścia na rynek substancji znajdującej się w pierwszej fazie badawczej. Zazwyczaj oceniane jest ono na kilka – kilkanaście procent. Eksperci zauważają jednak, że cząsteczka SEL24 należy do tzw. inhibitorów kinaz, w przypadków których szanse na trafienie do obrotu szacowane są nawet na 47%. Mimo względnie dużych szans na powodzenie, decyzja Selvity o sprzedaży wynalazku z pewnością zagwarantowała jej fundusze na kolejne badania i dalszy, stabilny rozwój. Więcej informacji o firmie oraz jej działalności można przeczytać w TYM artykule.

Badania nad nową metodą leczenia diabetyków

Na uwagę w ostatnich czasach zasługuje również praca naukowców z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, którzy wynaleźli metodę minimalizacji negatywnych konsekwencji cukrzycy typu 1 u dzieci. Opracowany przez nich sposób opanowania szkód powodowanych przez chorobę można uznać za przełomowy na skalę globalną. Co więcej, został on już przetestowany na ponad 30 pacjentach i przyniósł bardzo pozytywne rezultaty.

Ponadto zastosowanie innowacyjnej metody nie jest zbyt obciążające dla chorych i nie nastręcza wielu komplikacji. W pobranej od pacjenta krwi namnaża się T-regulatorowe limfocyty, czyli tzw, komórki TREG. Następnie tak wzbogaconą krew przetacza się z powrotem temu samemu pacjentowi.

Komercjalizacją metody ma zająć się spółka PolTREG, która w tym roku zadebiutuje na warszawskiej giełdzie.

Opisane przypadki nie zamykają listy badań trwających właśnie w Polsce. Do firm, które w chwili obecnej testują substancje znajdujące się na wczesnych etapach rozwoju, należą także OncoArendi Therapeutics czy Grupa Adamed. Dążenia te świadczą o dynamicznym rozwoju polskich spółek biotechnologicznych, a także o możliwościach tkwiących w polskiej branży farmaceutycznej. Z doświadczeń podmiotów takich, jak Selvita, Celon Pharma czy PolTREG wynika, że najtrudniej jest zgromadzić fundusze na rozpoczęcie innowacyjnych projektów. W tym celu firmy przez lata trudnią się inną działalnością – odtwórczą bądź usługową.